Foto: Pexels

YESS interviewt: Eddie Brummelman

Auteur: YESS International Consultants

“Narcisten zien zichzelf als leiders, doen zich voor als leiders en worden door anderen gezien als leiders”. Aldus Eddie Brummelman in zijn dit jaar verschenen boek ‘Bewonder mij! Overleven in een narcistische wereld’, waarin hij vertelt wat narcisme is, hoe het ontstaat en hoe het levens beïnvloedt. YESS interviewt Eddie over de vraag hoe we het beste om kunnen gaan met narcisme in het bedrijfsleven.

Je schrijft in je boek dat we leven in een narcistische wereld. Hoe komt dat?

Sinds de jaren 70 is er een toename van narcisme. Dat zou kunnen komen doordat ouders hun kinderen meer op een voetstuk zijn gaan zetten. Zo worden kinderen steeds vaker overspoeld met complimenten. Hierdoor kunnen kinderen niet alleen het gevoel krijgen dat ze bijzonder zijn, maar ook dat ze dit constant moeten bewijzen om onze waardering te verdienen.

Hoe is dit narcisme terug te zien in het bedrijfsleven?

Als deze kinderen volwassen worden en vervolgens gaan werken, zijn de gevolgen op de werkvloer heel voelbaar. Dit komt doordat mensen met narcistische trekken vooral neigen naar leiderschapsfuncties en ook behoorlijk snel terecht komen in zulke functies, ook als ze geen werkervaring hebben. Ze kunnen een destructieve invloed hebben op een organisatie als ze eenmaal in een leiderschapspositie zitten.

Wanneer zijn narcistische trekken van waarde?

Narcistische trekken zijn bijvoorbeeld van waarde als een bedrijf in een crisis verkeert en er een nieuwe koers gevaren moet worden. Iemand met narcistische trekken kan dan van pas komen omdat hij of zij alles over een andere boeg kan gooien, vrij meedogenloos mensen kan ontslaan en de mening van andere mensen naast zich neer kan leggen. Een andere waardevolle eigenschap is dat iemand met narcistische trekken erg creatief kan zijn en creativiteit bij anderen kan aanwakkeren.

“De narcist zal zichzelf op de eerste plek zetten waardoor er conflicten kunnen ontstaan.”

Wanneer zijn deze trekken niet van waarde?

Als je een stabiel bedrijf bent dat autonoom en duurzaam wil groeien, dan is een narcistische leider geen goed idee. De narcist zal zichzelf op de eerste plek zetten waardoor er conflicten kunnen ontstaan. Daarnaast kan narcistisch leiderschap gevaarlijk zijn op het moment dat er kapers op de kust zijn die de status van de narcist willen afnemen. Het zelfbeeld van narcisten is afhankelijk van sociale status. Daarom kunnen narcisten ook zo krenkbaar overkomen. Als zij status verliezen dan wil je liever niet in hun buurt zijn.

In wat voor banen zijn narcisten geïnteresseerd?

Laat ik deze vraag beantwoorden aan de hand van een voorbeeld. Er is recent een studie gedaan waarbij ze narcisten twee joboffers hebben voorgelegd. De beschrijvingen waren exact hetzelfde: een succesvol bedrijf met een mooi salaris. Het enige verschil was dat er bij de eerste aanbieding werd verteld dat de mensen aan de top van het bedrijf daar voorlopig nog zullen blijven zitten. Bij de andere aanbieding werd verteld dat ze zelf snel zouden kunnen doorgroeien. Narcisten hadden eigenlijk alleen interesse in de aanbieding waarbij ze snel konden doorgroeien. Deze aanbieding was voor narcisten aantrekkelijker omdat dit voor hen een manier is om aan bewondering te komen. Ze staan in de schijnwerpers en krijgen erkenning voor hun prestaties. Het belangrijkste aan een baan is dus dat ze bewondering krijgen.

Waaraan zijn narcistische collega’s te herkennen?

Narcistische trekken kun je herkennen bij mensen in topposities. Ze zijn constant uit op erkenning en willen in het middelpunt van de belangstelling staan. Ook zie je bijvoorbeeld dat hoe narcistischer de CEO is, hoe groter de bonus is die ze zichzelf toekennen. Op een lager niveau zijn managers met narcistische trekken herkenbaar aan het feit dat ze mensen meeslepen in hun grootse fantasieën over waar het bedrijf naartoe moet gaan. Dit komt doordat ze charmant zijn en mensen kunnen enthousiasmeren. Op den duur blijkt echter dat ze conflictueus zijn. Ze willen graag mensen achter zich scharen, die het met hen eens zijn. Als mensen het met hen oneens zijn is dat een probleem.

Op welke manier kun je het beste contact hebben met een narcistische manager?

“Het is daarom als manager belangrijk wat je beloont”

Het schijnt dat mensen narcistische leiders positiever beoordelen naarmate mensen minder contact met ze hebben. Dus ik kan me goed voorstellen dat bijvoorbeeld een narcistische leider een goede inspirator kan zijn op een afdeling, maar je moet er tegelijkertijd voor zorgen dat deze persoon geen controle krijgt over wat iedereen gedurende de dag doet. Het is een persoon die heel goed kan inspireren, maar op microniveau niet altijd goed kan managen.

In je boek claim je dat een narcist niet geboren wordt als narcist maar zichzelf ontwikkelt als narcist. Hoe zou een manager een werknemer met narcistische trekken weer terug kunnen krijgen op het empathische pad?

Eén antwoord ligt denk ik in een minder narcistische bedrijfscultuur. Ik denk dat dit in allerlei dingen tot uiting kan komen: aan wat voor mensen binnen je bedrijf geef je erkenning? Zijn dat mensen die zichzelf op de borst kloppen of zijn dat mensen die goed zijn in samenwerken en bijdragen aan het succes van het bedrijf? Dus bedrijven zouden meer moeten benadrukken hoezeer succes afhankelijk is van teams.

Dus een minder hiërarchische structuur zou hier een oplossing voor kunnen zijn?

Ja inderdaad. Het enige wat narcisten beter kunnen dan anderen is zichzelf neerzetten en andere mensen ervan overtuigen dat ze iets heel goed kunnen, ook als dat niet zo is. Het is daarom als manager belangrijk wie je beloont. Beloon je mensen die constant proberen hun hoofd boven het maaiveld uit te steken ten koste van de rest? Of beloon je mensen die samenwerken en als team succes genereren? Het laten samenwerken van mensen in teams waarbij de bijdrage van iedereen essentieel is zou een goede oplossing zijn. Dus een platte organisatiestructuur lijkt een mogelijke oplossing.

En hoe zit het dan met Agile werken? Waarbij multidisciplinaire teams samenwerken aan korte termijn doelen. Iedereen in het team is van waarde en niemand is de baas?

Dat lijkt ook een goede optie. Als je agile werkt, beoordeel je mensen op de kwaliteit van hun werk, de kwaliteit van samenwerken en het teamresultaat. Het draait niet om het belonen van individuen die zichzelf op een voetstuk proberen te zetten. Zo’n manier van werken beloont narcisme wellicht minder dan een hiërarchische structuur van werken.

“Mensen laten samenwerken in teams zou een goede oplossing zijn”

#YESSNEWSS overzicht

Over de auteur:

Dr. Eddie Brummelman is onderzoeker aan de UvA. Als postdoc werkte hij met Carol Dweck op Stanford University. Hij is gespecialiseerd in het onderwerp narcisme en heeft hier het boek ‘Bewonder mij!’  over geschreven.

Eddie Brummelman, Bewonder mij! Overleven in een narcistische wereld, 224 pag., Uitgeverij Nieuwezijds, € 20,00.

 

 

YESSNEWSS:

Heb je interesse om elke drie maanden onze nieuwsbrief te ontvangen? Schrijf je in voor #YESSNEWS  en ontdek onze laatste artikelen, interviews en updates.


Klik hier voor een compleet overzicht van onze vacatures.